Bu Kategoridesiniz : / 30 Mart 2018 Cuma 01:45

“Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi”

Gemlik Haber Gazetesi’ne katılan Murat Çengeltaş, tüm toplumlarda sinemacılık yaptığını belirterek “kazandığım bütün parayı yine sinemacılığa yatırdım, bir iş işdımdım” dedi.

Mustafa Emre ÖZGEN / Gemlik Haber Gazetesi

Murat Çengeltaş, 64 yıl boyunca sinemacılık yaptı. Gemlik ve Orhangazi’de sinema salonları işleten Çengeltaş, “işte acı tatlı günlerimiz oldu, çok da kazandık, ekmek alacak para da bulamadık. Dünyaya yine gelsem, yine sinemacılık yapacak ”dedi.

Bir dönem Gemlik’te insanlar sinemaya çok büyük ilgi gösterdiğine dikkat çekenler Çengeltaş, televizyon ve sinema filmleri furyasının aileleri sinemalardan uzaklaştırmak, salonların büyük boyutlarını anlatmaktadır.

“BABAM MÜTEAHHİTLİĞİ BIRAKIP SİNEMACI OLMUŞ”

Murat Çengeltaş kimdir? Sinemacılığa nasıl başladınız?

“Murat Çengeltaş dersek Gemlik’te pek kimse tanımaz. Ama Sinemacı Murat dersen adresime kadar herkes bilir. Babam Hasan Çengeltaş’ın Bursa’nın önde gelenleri de takip ediyor. Çelik Palas’ın, Uludağ Oteli’nin, Ada Palas’ın, Merinos Evleri’nin, Merinos Fabrikası’nın müteahhitlerindendi. 1954 senesinde Hürriyet Mahallesi’nde Sami isimli bir vatandaş babama “benim arsam var, oraya sinema yapmak istiyorum” diyor. Anlaşıyorlar. İnşaat bitiyor. Babam parasını isteyince yerin sahibi “bende bu kadar para yok, sen bu sinemayı beş yıl çalıştır helalleşelim” diyor. ”

“O zamanlar Bursa’da Marmara, Tayyare, Dilek sinemaları var. Bütün sinemalar doluyor. Hesap yapıyorlar. Parayı iki senede kurtarırız, üç sene de bize kâr etme diyorlar. Babam müteahhitliği bırakıp malı mülkü satıyor. O zamanın parasıyla 40 bin liraya bir sinema makinesi bulunuyor. Büyük para. Hürriyet Mahallesi’nde bir sinemada insanlara ilanuna kadar iki yıl zarar ediyorlar. Tam parayı çıkarmaya başlıyorlar ama bu sefer sözleşmeleri bitiyor. Bu sinemanın arka tarafında da evimiz vardı. Orada dünyaya yetiştirim. ”

“İNSANLAR SİNEMAYA GELMEYECEKSE HABER VERİRDİ”

Gemlik’e nasıl ulaşırsınız?

“1964 senesinde Gemlik’te bir sinemanın satılık olduğunu öğreniyorlar, Şirin Sineması. Şirin Plaza’nın olduğu yerde. O dönem İskele Meydanı’ndan ileri insanlar geçmiyor. Merkez Balıkpazarı. Burada da zarar ediyorlar. Gemlik’teki diğer sinemalarda hep Türk filmleri oynuyordu. Biz sinemacılığı kabul ettirmeyi kazandıdığımızdan hep yabancı filmler oynattık. 900 kişilik bir salondu orası. Hâkimler, kaymakam, savcılar hepimiz sinemadaydı. İlgili koltuklar kaymakamın, koltuklar belediye yetkilileriindi. Kimseye bu akşam sinemaya yolsuz diye sormazdık. Biletlerini ayırırdık. Gelmeyeceklerse haber dağıtımı.

“NÜFUS BEŞ BİN, SİNEMAYA GELMİŞ İNSAN SAYISI 78 BİN!”

İlgi oldukça büyüktü yani?

“70’li yılların başında Şirin Sineması’na 78 bin kişi geliyor. Gemlik’in nüfusu 4 bin, 5 bin. Sinemacılıkta sezon Ekim’de başlar, Nisan’da biter. O zamanlar sezon hiç bitmiyordu.

Sinemalardaki albüm sizleri nasıl etkiledi?

“Ailelerin sinemalardan çekilmesiyle gerileme başladı. Karate filmleri gösterilmeye başlandı. 1977 yılında çıkması gereken televizyon Türkiye’ye hâkim oldu. Biz kaliteli filmler oynatarak sinemacılığa devam ettik. Atatürk İlkokulu’ndaki bahçesinde Türkiye’nin en büyük perdeli sinemasını kurduk. 9 metre bulundu, 16 metre en. Her akşam 1500 kişi gelir.

“EROTİK FİLMLERLE SİNEMALAR MEZBELELİK OLDU”

“1974 senesinde askere gittim. Sinemada iki film oynuyor, Cüneyt Arkın’ın “Cemil Dönüyor” ve “Dünya Kupası 1974”. O zaman dünya kupalarının filmleri vardı. Filmlere binlerce lira vermişiz. Bilet 3 lira. Dört beş kişi var. Ne oluyor dedik. Bir akşam saat on bire doğru Balıkpazarı’ndan gelen kalabalığı gördük. Nereden geliyorlar dedik. Herkes İnci Sineması’ndan geliyormuş. Ne oynuyor orada? Ali Poyrazoğlu’nun Civciv Çıkacak Kuş Çıkacak filmi! Erotik filmler furyası başladı. Bütün sinemalar erotik filmler oynatmak zorunda kaldı. İnsan da sinemacılara öcü gözüyle bakmaya başladı. Sinemalar mezbelelik oldu.”

“TENEKEDEN DE OLSA AİLE SİNEMASI YAPACAĞIM DEDİM!”

Bu furyayı nasıl aştınız?

“Amerikalı film şirketleri, 1987 senesinde Türk sinemacıları Beyoğlu Emek Sineması’nda topladılar. Kimseden film parası istemeyeceğiz, ne kazanırsanız yarı yarıya dediler. Sinemaların kötü durumda olduğunu söyleyip krediler açtılar. Büyük firmalar kredi aldılar.”

“Aileleri tekrar sinemaya çekebilmek için kaynanamı, baldızımı, gelinleri sinemaya getiriyor, birileri geçerken hadi şimdi çıkın diyordum. İnsanlar sinemadan kadınlar aileler çıkıyor diye düşünsün diye. Sekiz ay sonra cepte para kalmadı. Aydemir Akbaş’ın Ay Aman Of filmini oynattık. O gece 700 işi geldi. Erotik filmlere girişimiz mecburen böyle başladı. 1974’ten 1996’ya kadar aileler sinemaya gelmedi. Tenekeden sinema yapıp oraya aileyi getireceğim dedim. Eski Tibel Hotel’in karşısına 3 Milyar 187 milyon lira masraf ederek sinemayı açtık. Her şeyin en iyisi yapacağım ama insanlar kıymetini bilmezlerse onların tekrar tahta koltuğa oturtmasını bilirim dedim. 2008 senesine kadar orada sinemacılık yaptım. Koltuklarda çizik bile olmadı. İnsanlar kıymet bildiler.”

“MEHMET TURGUT SİNEMAMI MÜHÜRLETTİ”

Meslek hayatınızda yaşadığınız zorluklar oldu mu?

“Popüler filmler getirdik. 2006 senesinde Kurtlar Vadisi Irak çıktı. Tek salon olduğu için filmi vermediler. Film bedeli 10 Bin Lira’ydı. Bedelini ödememize rağmen alamadık. En az iki salon gerekiyor dediler. İçeriden giriş açarak yandaki dükkânı salon haline getirdik. Kurtlar Vadisi Irak’a yetiştirdik. Zamanın Belediye Başkanı Mehmet Turgut yeni salonun ruhsatı var mı dedi. Aynı bina, aynı kapı. Biz sadece odayı böldük. İkinci binaya atlamadık. Yok, oraya ruhsat alacaksın dedi. 1999 depremini atlatmıştık. Binanın sağlam raporunu istedi. Nereden alacağım dedim, nereden alırsan al dedi.”

“Araştırdık, Osman Doğan’a binada hasar var mı yok mu bir rapor verir misin dedim. Geldi, baktı. Binada herhangi bir hasar yoktur diye rapor verdi. Raporu götürdüm. Mehmet Turgut kabul etmiyorum dedi. Raporu Mimarlar Odası’ndan almamız gerekiyormuş. Bursa’ya telefon ettik. Gemlik’teki temsilcilerine yönlendirdiler. Bina olması gereken değerlerin üzerinde çıktı. Sağlamın da sağlamıymış. Rapor hazırlandı. O zaman ikişer bin lira para verdim. Mehmet Turgut yine kabul etmedi. Sen rüşvet vermişsindir raporu ona göre düzenlemiştir dedi. Ne yapacağız? Bursa’dan alacaksın dedi. Bursa, Gemlik temsilcisine yönlendiriyor. Bu sefer Bayındırlık Bakanlığı’ndan sağlam raporu istedi. Bayındırlık’a telefon ettim. Biz şehir merkezine bakmıyoruz, köylere bakıyoruz, merkeze Mimarlar Odası bakıyor dedi. Mehmet Turgut yine kabul etmeyerek salonumu mühürledi.”

GEMLİK’TEKİ SALONUN MÜHÜRLENDİĞİ GÜN ORHANGAZİ’DEN ARANDIM”

Daha sonra ne yaptınız?

“Sinemamın kapısının mühürlendiği gün Orhangazi Belediyesi’nden teklif geldi. Gittik yeri gördük. Makinem, koltuğum, malzemem vardı. İnşaat işini siz üstlenirsiniz dedim. Gemlik’teki sinemayı kapatıp Orhangazi’ye gittik. 2007’den 2009 yılının yazına kadar güzel işler yaptık. Yol kenarına alışveriş merkezi yapılıyor dediler. Eyvah burada da nafakamız bitti dedik. AVM’nin sahibi benim sinemaya geldi. Sinemayı bize teklif etti. Baya da ısrar etti. Bir süre sonra benim sinemaya bir çanta parayla geldi. Ben bu işi yapmayacağım, yaparsam da gönül işi olarak yaparım, yardımcı olurum dedim. Bana milyonlarca lira masraf çıkartıyorlar dedi. Her şeyin benden, sinemanın teşrifatını yapacağım yeter ki çalıştır dedim. Üç salona bir milyona yakın maliyet çıkarmışlar. Sen kaça çıkartırsın dedi, 10 bin lira dedim. Bana ihtiyacı yoktu aslında. Sonradan öğrendim ki, Bursa’ya gitmiş, oranın sahibiyle Afyon’a, Kütahya’ya gitmiş. AS Merkez’e gitmiş. Benim yerim var, sinemayı açın demiş. Orhangazi’de Murat Abi var, o varken bizim sinema açmamız yakışık almaz demişler. En sonunda bana gelmiş. Bir süre sonra orası da kapandı.”

“AVM’NİN DOĞRU İŞLEMESİ İÇİN SİNEMANIN FAAL OLMASI LAZIM”

Gemlik alışveriş merkezindeki sinema beklentilerinizi karşıladı mı?

“Gemlik’teki AVM açıldıktan sonra şartları konuştuk. Kira istediler. Türkiye’nin hiçbir yerinde sinemacılar AVM’lere kira vermez. Avşar Sineması bulunduğu AVM’lere %3, %5 komisyon verir. Ben %10 vereyim dedim. Her ay 20 bin lira kazanmazsan üstünü biz tamamlayalım dediler. Gemlik’te potansiyel yıllık 40 bin lira.”

“Yapılacak bir iş varsa, AVM’nin doğru çalışmasını istiyorsanız sinemanın aktif olması lazım. Fetih 1453, Recep İvedik filan çıktı. Bizde Berlin Kaplanı filmi oynuyordu. Filmin altı hafta oynama mecburiyeti vardı. Dördüncü haftası Fetih çıktı. İki salon istediler. Berlin Kaplanı filmini atmamıza imkân yok. Buraya bir salon daha yaparsak filmi alırız dedim. Bir haftada salon yaptık. Berlin Kaplanı’nı oraya alıp Fetih filmini iki salon oynadık. Buraya bir salon daha ilave edersek bu iş kan kaybetmeden devam ederiz dedik. Fazla salon yapamayız dediler. Manevi olarak da destek göremeyince öyle gitti. Sonra belediye işletmecilere çıkış yaptı. Esnafın ne suçu vardı? Belediye işletmeciyi çıkarınca buradaki işimiz de sona erdi.”

“SİNEMACILIK ARTIK HOLDİNG İŞİ”

“Doğduğumdan beri sinemacıyım. Askerde bile sinemacıydım. 1954 senesinde başladığım sinemacılığa 64 yıl sonra geçtiğimiz Temmuz ayında son verdim. On tane sinema makinesi vardı bende. Kalanları çok düşük fiyatlara sattım. Bir tane kendime ayırdım. Onu da evime kuracağım.”

“Arkamızda gelen kimse olmadığı için devam edemedik. Bandırma’dan, Konya’dan çağıranlar oldu. Sinemacılık artık holding işi. 70’li yıllarda Türkiye’de 3200 sinema ve 3200 patron vardı. Şimdi dört bin salon var ama 15 tane patron var.”

“Sinemacılıkta acı günlerimiz, çok güzel günlerimiz, çok kazandığımız günlerimiz, ekmek almaya paramızın olmadığı günlerimiz oldu. İnsanlar şunu bilsin ki ben sinemacılıktan kazandığım bütün paramı yine sinemacılığa yatırdım. Başka bir iş yapmadım. Tekrar dünyaya gelsem yine sinemacılık yaparım.”

_Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (1) _Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (2) _Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (3) _Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (4) _Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (5) _Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (6) _Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (7) _Gecede bin beş yüz kişi sinemaya gelirdi. (8)

 benzer haberler

Şehit Abdullah Olçok Spor Salonu Hizmete Açıldı  

Şehit Abdullah Olçok Spor Salonu Hizmete Açıldı

Küçük Sanayi Kavşağına Makyaj  

Küçük Sanayi Kavşağına Makyaj

Atık Araç Lastikleri Toplanıyor  

Atık Araç Lastikleri Toplanıyor